Ymrwymiad Courtauld 3 wedi sicrhau dros £100 miliwn o arbedion busnes drwy leihau gwastraff bwyd dros gyfnod o dair blynedd

10th January 2017

Cymrodd dros 50 o lofnodwyr ran yn Ymroddiad Courtauld 3 (CC3) a gyda’i gilydd maen nhw wedi helpu i gyflawni tri tharged uchelgeisiol ar gyfer y cyfnod rhwng 2012 a 2015:

  • Lleihad o 3% mewn gwastraff bwyd a phecynnau yn y broses gynhyrchu ac mewn adwerthu;
  • Gwella dylunio pecynnau ac ailgylchadwyedd y gadwyn gyflenwi bwydydd heb gynyddu’r effaith carbon; a
  • Lleihad o 5% mewn gwastraff bwyd a diod cartref.

Cyrhaeddwyd y targed cynhyrchu ac adwerthu yn llawn, sydd wedi golygu lleihad o 3% mewn gwastraff cynhwysion, cynnyrch a phecynnau bwydydd. Mae hyn yn gyfwerth ag atal 219,000 tunnell o wastraff bwyd a phecynnau bwydydd ac mae’n cynrychioli arbediad CO2e o 555,000 o dunelli dros fywyd yr ymrwymiad; amcangyfrifwyd bod gwerth yr arbedion bwyd ei hunain yn £100 miliwn.

Mae WRAP, a wnaeth ddatblygu a rheoli’r cytundeb CC3 ar ran lywodraethau’r DU, hefyd wedi nodi bod mwy o wastraff wedi symud i fyny’r hierarchaeth gwastraff wrth i’r raddfa adfer ac ailgylchu dyfu o 95% yn 2012 i 99% yn 2015 (cyfwerth ag 89,000 tunnell o ddeunydd yn 2015).

Mae’r data yn awgrymu bod llofnodwyr wedi cyflawni cynnydd sylweddol yn faint o fwyd a diod dros ben sy’n cael ei ailddosbarthu ar gyfer lluniaeth dynol yn 2015 (18,000 tunnell).

Er mwyn helpu i wneud y cynnydd mwyaf posibl, sefydlodd WRAP grŵp gwaith o fusnesau, cyrff sectorau a mudiadau ailddosbarthu bwyd er mwyn rhannu gwybodaeth a phrofiadau am y rhwystrau i atal gwastraff bwyd. Helpodd y grŵp WRAP i gynhyrchu nifer o ddeunydd pwnc allweddol ar gyfer y sector, yn cynnwys

  • Fframwaith, canllawiau ac astudiaethau achos i sefydlu a chynnal partneriaethau ailddosbarthu effeithiol;
  • Canllawiau ar gynyddu bywyd cynnyrch y bwyd sydd ar gael i gwsmeriaid – er mwyn mynd i’r afael ag un o brif achosion gwastraff bwyd yn y cartref ac yn y gadwyn gyflenwi;
  • Adnodd i helpu cynulleidfaoedd busnes a chategorïau bwyd gael mynediad at gyngor atal gwastraff wedi’i deilwra; a
  • Canllawiau i gynyddu defnydd bwyd dros ben nad yw’n addas ar gyfer lluniaeth dynol mewn cynhyrchu bwyd anifeiliaid.
Cyflawnwyd tu hwnt i’r targed pecynnau. Roedd hwn yn anelu at rwystro unrhyw gynnydd yn effaith pecynnau yn nhermau allyriadau carbon erbyn 2015.

Mae data’n dangos lleihad o 7% ar ddiwedd y cytundeb, sydd yn well o lawer na’r canlyniad targed, tra bod faint o ddeunydd pecynnu a roddwyd ar y farchnad wedi cynyddu o 1% dros yr un cyfnod, i ychydig llai na thair miliwn o dunelli. Y prif ffactorau a gyfrannodd at y gostyngiad hwn oedd cynnydd mewn cyfraddau ailgylchu ar gyfer gwahanol becynnau a newidiadau yng nghyfansoddiad deunyddiau, ble mae pecynnau pren, polymer, alwminiwm a dur wedi gweld gostyngiadau yn y cyfanswm pwysau a roddir ar y farchnad a’r effaith CO2e.

Ni chyfarfu â’r targed gwastraff bwyd a diod cartref, gyda gwastraff bwyd cartref yn 2015 wedi’i amcangyfrif i fod yn 7.3Mt o’i gymharu â 7Mt yn 2012. Er nad yw’r gwahaniaeth hwn yn arwyddocaol yn ystadegol, mae’n eglur bod cynnydd mewn lleihau gwastraff bwyd cartref ar lefel y DU wedi arafu*.

Gwnaethpwyd ymdrech sylweddol dros y tair blynedd ddiwethaf i helpu i leihau gwastraff bwyd cartref, sydd, heb os, wedi helpu nifer o bobl. Fodd bynnag, mae cyfuniad o ddylanwadau wedi cyfrannu at fethu’r targed, yn cynnwys twf ym mhoblogaeth y DU, gostyngiadau mewn prisiau bwyd a chodiad mewn enillion personol. Mae’r rhain wedi lleihau’r pwysau ar bobl i osgoi gwastraffu bwyd. Mae’n glir bod angen i weithgareddau ymgyrchoedd gyrraedd mwy o bobl.

Fel rhan o Courtauld 2025, mae dull wedi’i dargedu o leihau gwastraff bwyd cartref yn cael ei ddatblygu gan Hoffi Bwyd, Casáu Gwastraff, ymgyrch defnyddwyr WRAP. Bydd WRAP yn gweithio gyda llofnodwyr Courtauld 2025 i archwilio ffyrdd all gael effaith sylweddol i helpu cwsmeriaid wneud y defnydd gorau o’r bwyd y maen nhw’n ei brynu. Mae newidiadau y gallai defnyddwyr eu gweld yn y dyfodol yn cynnwys:

  • Cynghorion ar becynnau ac arddangosiadau ar silffoedd ar gyfer y bwydydd a wastreffir amlaf;
  • Negeseuon wedi’u personoli i helpu unigolion adnabod newidiadau buddiol yn eu harferion bwyd, er enghraifft drwy siopa ar-lein, cynlluniau cerdyn cwsmer ffyddlon, derbynebau digidol neu appiau; a
  • Gweithredu arfer gorau yn gyson ar labeli dyddiad a chyngor storio a dogni bwydydd ar gynhyrchion allweddol.

Meddai Steve Creed, Cyfarwyddwr Rhaglenni Busnes WRAP: “Mae tri cham Courtauld wedi gweddnewid y maes o ran dod â busnesau ynghyd i weithio ar faterion effeithlonrwydd adnoddau a gyrru newid o fewn eu gweithrediadau eu hunain. Mae’r canlyniadau heddiw yn dangos ymroddiad y diwydiant i leihau eu heffeithiau amgylcheddol ac yn dangos y budd enfawr sy’n dod gyda gweithredu ar y cyd, yn enwedig yn y gadwyn gyflenwi.”

“Mae lleihau gwastraff bwyd yn y cartref yn heriol dros ben, o ystyried y rhesymau cymhleth dros wastraff, graddfa gwastraff bwyd yn y cartref a’r diffyg ymwybyddiaeth, ond mae’n amlwg bod angen i ni oll wneud mwy. Mae gan WRAP gynllun i weithio gyda llywodraethau, llofnodwyr a defnyddwyr ar gyfer mwy o ymgysylltu gyda’r cyhoedd drwy Hoffi Bwyd Casáu Gwastraff ac ymyraethau gan lofnodwyr Courtauld 2025.”

Meddai Thérèse Coffey, Gweinidog yr Amgylchedd: “Mae cynnydd da wedi’i wneud gan ddiwydiannau i fynd i’r afael â gwastraff bwyd a phecynnau bwyd yn y gadwyn gyflenwi ac mae’n dangos yr hyn a ellir ei gyflawni drwy weithio gyda phartneriaid ledled y DU.

“Ond mae gennym oll rôl i’w chwarae ac er gwaethaf lleihad o fil o dunelli mewn gwastraff bwyd domestig ers 2007, mae’n amlwg bod angen i ni wneud mwy.

“Dyna pam y byddwn yn parhau i weithio gyda WRAP i gefnogi eu strategaeth newydd i godi ymwybyddiaeth, cynyddu addysg a newid canfyddiadau pobl am wastraff bwyd.”

Meddai Lesley Griffiths, Ysgrifennydd Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig: “Yng Nghymru, rydyn ni’n gweithio tuag at ddim gwastraff erbyn 2050. Bydd torri i lawr ar faint o fwyd a phecynnau rydyn ni’n eu taflu’n ddiangen yn ein helpu i gyflawni’r targed uchelgeisiol hwn a bydd yn cyfrannu at amcanion ein Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Mae’n galonogol gweld y cynnydd sydd wedi’i wneud gan lofnodwyr Ymrwymiad Courtauld 3, ond wrth edrych i’r dyfodol mae’n rhaid i ni sicrhau ein bod yn gweithio yn galetach fyth i fynd i’r afael â gwastraff ac, wrth wneud hynny, arbed arian i fusnesau a defnyddwyr.”

Dywedodd y Gweinidog Michelle McIlveen, Adran Amaeth, yr Amgylchedd a Materion Gwledig ar ran Gogledd Iwerddon: “Dylid llongyfarch llofnodwyr Ymrwymiad Courtauld 3 am eu llwyddiannau. Mae gweld beth sy’n bosibl drwy’r cytundeb tair blynedd hwn wedi rhoi hyder enfawr i mi y bydd busnesau yng Ngogledd Iwerddon sy’n rhan o’r cytundeb deng mlynedd Ymrwymiad Courtauld 2025 gan WRAP yn adeiladu mwy fyth ar y llwyddiannau nodedig hyn. Bydd hyn yn fuddiol i’w llinell isaf nhw, ac yn dod â buddion amgylcheddol ehangach y gallwn oll eu mwynhau drwy fyw a gweithio yn fwy cynaliadwy.”

 

Nodiadau i’r golygydd

  • Mae’r adroddiad yn cynnwys cyfres o astudiaethau achos CC3 newydd sy’n amrywio o weithrediad yr ymgyrch Materion Cigog ac adolygiad labelu'r Co-operative, i Nestlé UK & Ireland yn lleihau gwastraff yn y gadwyn gyflenwi ehangach.
  • *Oherwydd y dull mesur, mae yna elfen o ansicrwydd dros yr union ffigwr, ac mae ansicrwydd o +/- 0.3Mt wedi’i gyfrifo.
  • Mae WRAP yn parhau i adeiladu ar effaith CC3 drwy Courtauld 2025, yr ymrwymiad deng mlynedd uchelgeisiol sy’n creu partneriaethau ar draws y gadwyn gyflenwi gyfan yn cynnwys y sector gwasanaeth lletygarwch a bwyd, adwerthwyr, cynhyrchwyr, ffermwyr ac awdurdodau lleol. Mae hyn yn anelu at leihau’r gwastraff ac allyriadau nwyon tŷ gwydr sy’n gysylltiedig â bwyd a diod yn y DU gan o leiaf un rhan o bump y pen mewn deng mlynedd, a lleihau effaith defnydd dŵr, gydag arbedion cronnol o tua £20 biliwn
  • Wedi’i sefydlu gyntaf yn 2000, Mae WRAP yn fudiad nid er elw ac yn elusen gofrestredig, a’n gweledigaeth yw byd ble caiff adnoddau eu defnyddio mewn modd cynaliadwy. Mae WRAP yn gweithio gyda llywodraethau, busnesau a chymunedau i ddarparu atebion ymarferol i wella effeithlonrwydd adnoddau.

Ein cenhadaeth yw cyflymu’r symudiad tuag at economi sy’n gynaliadwy ac yn effeithlon gydag adnoddau drwy:

  • ail-greu’r modd rydyn ni’n dylunio, cynhyrchu a gwerthu cynhyrchion,
  • ail-feddwl sut rydyn ni’n defnyddio a bwyta cynhyrchion, ac
  • ail-ddiffinio beth sy’n bosibl drwy ail-ddefnyddio ac ailgylchu.